Glosariusz 6G

Niniejszy słownik definiuje powtarzające się terminy 6G w prostym języku. Definicje opisują sposób wykorzystania tych terminów w normach i badaniach; nie oznaczają one, że każda funkcja jest dostępna komercyjnie.

Normy i generacje

3GPP: Projekt partnerski, który opracowuje szczegółowe specyfikacje dla systemów mobilnych poprzez numerowane wersje (release).

6G: Powszechna nazwa następnej generacji mobilnej po 5G; formalnie powiązana z IMT-2030 w procesie ITU.

5G-Advanced: Późniejsza ewolucja specyfikacji 5G, zazwyczaj kojarzona z ulepszeniami rozpoczynającymi się w wersji 3GPP Release 18.

IMT-2030: Formalna nazwa ITU dla rozwoju szóstej generacji międzynarodowych telekomunikacji mobilnych.

Prace normatywne (Normative work): Prace nad normami, które definiują wymogi lub zachowania możliwe do wdrożenia, w odróżnieniu od badań eksploracyjnych.

Wersja (Release): Koordynowany zestaw specyfikacji i funkcji 3GPP.

Radio i widmo

Interfejs powietrzny (Air interface): Połączenie radiowe i protokoły pomiędzy urządzeniem a siecią.

Szerokość pasma (Bandwidth): Ilość widma wykorzystywana przez sygnał; szersze pasmo może umożliwić większą pojemność, ale jest tylko jednym z czynników wydajności.

Massive MIMO: Systemy antenowe wykorzystujące wiele elementów do kształtowania i kierowania sygnałami radiowymi.

Fala milimetrowa: Częstotliwości w zakresie w przybliżeniu od 30 do 300 GHz, choć w marketingu mobilnym etykieta ta jest czasem stosowana szerzej w odniesieniu do wysokich pasm.

Subteraherce: Częstotliwości poniżej 1 THz i powyżej tradycyjnych zakresów mikrofalowych; badane pod kątem zastosowań o wysokiej pojemności lub wykrywania w ograniczonych warunkach.

Współdzielenie widma (Spectrum sharing): Techniki lub zasady, które pozwalają różnym systemom korzystać z tych samych lub sąsiednich zasobów widma.

Inteligencja i architektura sieciowa

Sieć natywna dla AI (AI-native network): Podejście do badań i projektowania, w którym AI jest traktowana jako podstawowa funkcja sieci, a nie jako dodatkowe narzędzie optymalizacji.

Cyfrowy bliźniak (Digital twin): Cyfrowa reprezentacja fizycznego systemu lub środowiska używana do analizy, przewidywania lub sterowania.

Przetwarzanie krawędziowe (Edge computing): Przetwarzanie umieszczone bliżej użytkowników lub urządzeń w celu zmniejszenia opóźnień, zużycia pasma lub przesyłu danych.

Plasterkowanie sieci (Network slicing): Sposób tworzenia logicznie oddzielnych zachowań sieci na wspólnej infrastrukturze.

Komunikacja semantyczna: Badania nad przekazywaniem znaczenia istotnego dla zadania, zamiast traktowania wszystkich przesyłanych bitów jako równie ważne.

Wszechobecna łączność (Ubiquitous connectivity): Scenariusz IMT-2030 skoncentrowany na szerszym dostępie w różnych lokalizacjach i warstwach sieci.

Wykrywanie, przestrzeń i zastosowania

Zintegrowane wykrywanie i komunikacja (ISAC): Systemy wykorzystujące zasoby radiowe zarówno do komunikacji danych, jak i do wykrywania elementów środowiska.

Sieć nieterestrialna (NTN): Łączność obejmująca satelity, platformy wysokiego pułapu lub inne elementy powietrzne/kosmiczne.

Rzeczywistość rozszerzona (XR): Termin zbiorczy dla rzeczywistości rozszerzonej, wirtualnej i mieszanej.

Komunikacja immersyjna: Scenariusz IMT-2030 obejmujący bogatsze media interaktywne i doświadczenia wielozmysłowe.

HRLLC: Hiper-niezawodna komunikacja o niskich opóźnieniach, scenariusz użytkowania IMT-2030 dla wysokich wymagań dotyczących niezawodności i czasu reakcji.

RIT/SRIT: Technologia Interfejsu Radiowego (Radio Interface Technology) lub Zbiór Technologii Interfejsu Radiowego przedłożony do oceny IMT.

Wymagania, cele i demonstracje

Wymaganie (requirement) to formalne kryterium w procesie normowania lub oceny. Cel badawczy (research target) to obiekt służący do kierowania badaniami. Demonstracja (demonstration) pokazuje, że coś zadziałało w określonych warunkach. Żaden z tych terminów nie opisuje automatycznie codziennej wydajności komercyjnej.

Przed porównywaniem liczb z różnych źródeł należy sprawdzić status dokumentu, warunki testowe i zakres.

Źródła i dalsza lektura

Ostatnia aktualizacja: 12 września 2026 r. Normy i programy badawcze ulegają zmianom; aktualny status formalny można znaleźć w linked primary sources.